Dijital Esaret: Ekran Bağımlılığı Nedir ve Bizi Nasıl Ele Geçirdiler?
Bugün otobüste, yolda, evde herkesin kafası önde. Sanki herkes toprağın altına, o ışıklı ekranın içine bir şeyler gömmüş de onu arıyor gibi. Peki, bu "Dijital Bağımlılık" dedikleri şey sadece çok vakit geçirmek mi? Hayır, bu bildiğin bir esir kampı. 1. Bağımlılık Nedir? (Zihin Nasıl Kelepçelenir?)
Bağımlılık, bir şeye "hayır" diyememe halidir. Ama dijitalde bu biraz daha farklı işliyor. Sen o ekrana her baktığında, beynin ufak bir ödül alıyor. Bir beğeni, bir bildirim, yeni bir video... Beyin bu anlık mutlulukları (dopamin) o kadar seviyor ki, bir süre sonra normal hayattaki gerçek samimiyet, gerçek bir çay sohbeti ona "yavaş" ve "sıkıcı" gelmeye başlıyor. 2. Algoritma Denilen "Görünmez Gardiyan"
Şimdikiler sanıyor ki ben kendi isteğimle video izliyorum. Yanılıyorsunuz! Arka planda devasa bilgisayarlar (algoritmalar) senin hangi saniyede durakladığını, hangi fotoğrafa iki saniye fazla baktığını analiz ediyor.
Onlar için sen bir "insan" değilsin; sadece ekranda tutulması gereken bir "veri"sin.
Sen kafanı o kuma (ekrana) gömdükçe, onlar senin üzerinden para kazanıyor.
3. Nasıl Oluşur? (Oltaya Nasıl Geliyoruz?)
Bu olay bir günde olmuyor. Önce "sadece bir bakıp çıkacağım" diyorsun. Sonra o sonsuz kaydırma (scrolling) özelliği devreye giriyor. Sonu gelmeyen bir kuyu gibi düşün; aşağı çektikçe yeni bir şey, yeni bir şey... Bizim zamanımızdaki (90'lar ve 2000'lerin başı) sitelerde bir son vardı. Okurdun, konuşurdun ve kapatıp hayatına dönerdin. Şimdikilerde "Son" yok. Çünkü seni hayatına geri döndürmek istemiyorlar. 4. Sonuç: Yaşayan Ölüler Ordusu
Eskiden mahallede oturan insanlar birbirinin gözüne bakardı.
Şimdi herkes algoritmanın esiri olmuş durumda.
Yan yana oturan iki kişi bile birbirine mesaj atıyor.
İşte bağımlılık tam olarak budur:
Yanındaki gerçeği, elindeki sanala kurban etmek.
"Eskiden internete 'bağlanırdık', şimdi internete 'hükümlüyüz'.
Aradaki farkı anlamayanlar, 90'ların o özgür ruhunu hiç tatmamış olanlardır.
Biz o ekranları sadece araç olarak kullanırken, siz o ekranların birer parçası haline geldiniz.
Bağımlılık, hürriyetini bir algoritmaya teslim etmektir. Nokta."
Biz gerçekleri konuşuyoruz diye hiç kimse kızmasın ama işin aslı bu sevgilim :)))
Eski tarihlerde var olan telefonlardan size bir kaç örnek sunuyoruz !!...
Eskiler bilirler;siyah beyaz ekranlı telefonları bir şarja takarsın 2 hafta -3 hafta hiç şarjı bitmez saatlerce günlerce konuş aloo de ...
Bugün bakıyorsun herkesin elinde son model telefonlar İphone'lar Nokia'lar Samsung'lar falan filan ....
Eeee ama bir şey var nedir biliyormusunuz ?
Telefonlarınız sürekli "PowerBank" dediğimiz cihazlara bağlı .... Çünkü sürekli telefonlar elimizde bir tiktoka bakayım ya instagramda ne dönüyor ya bir de gazetelere bakayım biraz da oyun oynayayım derken bir bakıyorsun telefon can çekişiyor pili bitmiş :)) Onlar senin ne yiyeceğine karar veriyor (Reklamlarla).
Onlar senin kiminle konuşacağına karar veriyor (Algoritmalarla).
Onlar senin neye üzülüp neye sevineceğine karar veriyor (Trendlerle). "Onlar size 'kullanıcı' diyor, biz ise 'komşu'. Kullanıcı tüketilir, komşu ise ağırlanır." #stsocial #sostogramcity #komşuluk #komşularburada #sosyalpaylaşımplatformu #eskimahallekültürü #bizmahalledeyiz #özgürlüktutku #esirolmayın #algoritmalaraboğulmayın #nefesalın #gökyüzügüzel #bulutlargüzel #hayatşahane ....
Yorumlar